Newsletter
Informacje o promocjach, ciekawych wydarzeniach związanych z kulturą Francji i frankofonii. Wystarczy wpisac swój adres e-mail powyżej!

Frankofonia

Frankofonia a frankofonia - definicja

Termin frankofonia (pisany z małej litery) oznacza grupę osób posługujących się językiem francuskim jako jednym z kilku lub jedynym językiem codziennej komunikacji. Frankofonia (pisana z wielkiej litery) oznacza grupę państw, krajów, w których język francuski traktowany jest jako narzędzie komunikacji w kontaktach oficjalnych międzypaństwowych.

Frankofonia i jej historia

Frankofonia zawdzięcza swą nazwę francuskiemu geografowi Onesime Reclus, który w 1880 roku użył tego terminu do określenia wspólnoty ludzi i państw posługujących się językiem francuskim. Jednak dopiero w 1970 roku dwa byłe państwa kolonizatorskie Francja i Belgia, a także bogatsze państwa francuskojęzyczne takie jak Kanada i Szwajcaria stworzyły wspólnotę frankofońską, której celem stała się pomoc biedniejszym krajom. W przeciwieństwie jednak do Commonnwealthu (czyli Brytyjskiej Wspólnoty Narodów) zajmującej się głównie problemami społecznymi, członkowie krajów frankofońskich postawili sobie również za cel działalność na rzecz promowania języka i kultury francuskiej.

Członkowie i obserwatorzy Międzynarodowej Organizacji Frankofonii

Wspólnota krajów frankofońskich zwana Organisation Internationale de la Francophonie (OIF) obejmuje 55 państw i rządów a także 13 obserwatorów. Oto ich lista:

Europa

Członkowie:

Członkowie stowarzyszeni:

  • Albania
  • Andora
  • Austria
  • Chorwacja
  • Grecja
  • Macedonia
  • Węgry

Obserwatorzy:

  • Czechy
  • Litwa
  • Polska
  • Słowacja
  • Słowenia

Ameryka Północna

  • Kanada: Nowy Brunszwik (rząd prowincji), Quebec (rząd prowincji), Ontario (rząd prowincji)
  • Dominikana
  • Haiti
  • Saint Lucia

Francuskie terytoria zamorskie:

  • Martynika
  • Gwadelupa
  • Gujana Francuska
  • Reunion
  • Saint-Pierre i Miquelon
  • Majotta
  • Polinezja Francuska
  • Wallis i Futuna
  • Nowa Kaledonia

Afryka

Azja

  • Laos
  • Liban
  • Wietnam

Członkowie stowarzyszeni:

  • Armenia
  • Gruzja

Australia i Oceania

  • Vanuatu

Międzynarodowa Organizacja frankofonii (OIF) - struktura i cele

By nadać Wspólnocie możliwość pełnego uczestnictwa w życiu politycznym, szefowie Państw i rządów zadecydowali w 1995 roku w Cotonou o utworzeniu stanowiska Sekretarza generalnego. Funkcje te pełnił w 1997 roku Boutros - Ghali dawny sekretarz generalny ONZ. W 2004 roku, podczas X Szczytu Frankofonii, zostały określone cele OIF i strategie ich osiągnięcia na najbliższe dziesięciolecie. Najważniejsze z nich można zawrzeć w czterech podstawowych punktach:

  • promowanie języka francuskiego z uwzględnieniem różnic językowych i kulturowych poszczególnych członków OIF
  • promowanie pokoju, demokracji i praw człowieka
  • promowanie nauki, rozwoju i  kształcenia przede wszystkim na poziomie wyższym
  • podtrzymywanie i promowanie współpracy między państwami-członkami i obserwatorami

Szczyty Państw Frankofońskich

Od 1986 roku, co dwa lata odbywają się szczyty państw frankofońskich, w czasie których omawiane są problemy nurtujące te kraje, ale także dyskutowane są cele i strategie rozwoju organizacji. Ostatni szczyt miał miejsce w 2006 roku w Bukareszcie. Każdego roku ministrowie zajmujący się sprawami frankofonii, lub ministrowie spraw zagranicznych spotykają się w celu przygotowania kolejnych szczytów a także wprowadzenia w życie podjęte wcześniej postanowienia. Dotychczas szczyty państw frankofońskich odbyły się:

  • Paryż (Francja, 1986)
  • Quebec (Kanada, 1987)
  • Dakar (Senegal, 1989)
  • Paryż (Francja, 1991)
  • Mauritius (1993)
  • Kotonu (Benin, 1995)
  • Hanoi (Wietnam, 1997)
  • Moncton (Kanada - Nowy Brunszwik, 1999)
  • Bejrut (Liban, 2002)
  • Wagadugu (Burkina Faso, 2004)
  • Bukareszt (Rumunia, 2006)

Język francuski - językiem komunikacji

Pojęcie języka francuskiego jako języka ojczystego dotyczy osób, które nim się posługują na co dzień. We Francji jest ich 82%, w Kanadzie 23,3%, w Belgii 41%, w Szwajcarii 18,4% i w Monako 58%. Biorąc pod uwagę jedynie tych kilka wymienionych krajów 75 milionów osób posługuje się na co dzień językiem francuskim. Chociaż język francuski jest powszechnie używany w 54 krajach, to jedynie w 32 ma status języka urzędowego. Posługuje się nim około 65 milionów ludzi. W Algerii, Maroku i Tunezji, w krajach, w których jest najbardziej rozpowszechniony nie jest uznany za język urzędowy . W każdym z krajów francuskojęzycznych język francuski posiada swoją specyfikę. Na przykład w Afryce stacja benzynowa une station d'essence nazywana jest benzyniarnią une essencerie. W Szwajcarii i Belgii zamiast cyfr 70 - soixante-dix, 80- quatre-vingts i 90-quatre-vingt-dix mówi się 70-septente, 80-octante, 90-nonante. Francuzi chętnie używają terminów angielskich co tworzy mieszaninę obu języków zwaną franglais, Kanadyjczycy natomiast dbają o czystość języka francuskiego zamieniając słowa angielskie na francuskie. Dwa ostatnie dni tygodnia nazywane są przez Francuzów weekend, natomiast przez Kanadyjczyków końcem tygodnia la fin de semaine, robić zakupy to po francusku faire du shopping, zaś po francusku w Kanadzie faire du magasinage.

Język francuski - językiem urzędowym

Język francuski jako język urzędowy występuje 51 państwach i 34 krajach co zapewnia mu druga pozycje z języków używanych w kontaktach oficjalnych. Chociaż w wielu państwach nie jest on językiem rodzimym, języka francuskiego używa się w wielu sektorach życia publicznego : w urzędach, w wojsku, w języku prawniczym, mediach, handlu i dyplomacji. Przez wieki język francuski był powszechnie znany i używany w Europie począwszy od późnego Średniowiecza a skończywszy na XIX wieku za sprawa silnej pozycji militarnej i ekonomicznej Francji.

Upowszechnienie w Afryce język francuski zawdzięcza podbojom dokonywanym przez Francuzów w XVIII i XIX wieku. W ten sposób język francuski dotarł nie tylko do Afryki, ale także do Oceanii (Polynezja francuska, Nowa-Caledonia, Vanuatu, etc.). i do krajów położonych na Oceanie Indyjskim (Reunion, Seszele, Komora, etc.)

Adresy internetowe stron o krajach frankofońskich

Poniższa lista zawiera adresy internetowe stron, które pomogą na wzbogacenie wiedzy o krajach frankofońskich, a także zawierają ćwiczenia i quizy na tematy frankofońskie.

  • www.francophonie.org
    Oficjalna strona Organisation Internationale de la Francophonie - historia, statut, cele, aktualności organizacji. Lista państw, struktura organizacyjna, osobistości.
  • www.cifdi.francophonie.org
    Strona Centre international francophone de documentation et d'information - aktualności z Francji i z krajów franofonii, prasa frankofońska.
  • www.jouer.francophonie.org
    Strona proponująca Voyage francophone (55 krajów, 10 tematów, 1400 pytań)
  • www.tv5.org
    Wydarzenia, zabawy, pogoda, dzienniki telewizyjne z Afryki...
  • www.rfi.fr
    aktualności, transkrypcje dzienników radiowych z krajów frankofońskich, również w français facile.
  • www.aimf.asso.fr
    Association internationale des Maires et responsables des capitales et métropoles partiellement ou enti?rement francophones - strona miast frankofońskich - aktualności, problemy, życie ekonomiczne takich miast jak np - Dakar, Niger.
  • www.adiflor.org
    Strona Association pour la diffusion internationale francophone de livres, ouvrages et revues. Możliwość podarowania i uzyskania książki - lista dostępnych tytułów.
  • www.cilf.org
    Strona Conseil international de la langue française - słowniki, również krajów frankofońskich.
  • www.ffa-i.org
    Forum français des affaires - informacje na temat gospodarki niektórych krajów frankofońskich.
  • www.fipf.com
    Strona związku nauczycieli języka francuskiego (FIPF) - debaty, sympozja, projekty (poszukiwanie korespondenta), etc.
  • www.cfi.fr
    Canal France International - współpraca poprzez telewizję, organizacja skupiająca telewizje krajów frankofońskich.
  • www.leplaisrdapprendre.com
    Strona Cavilam - materiały dydaktyczne - scenariusze lekcji, ćwiczenia wypracowane w kooperacji z TV5.

Miedzynarodowe organizacje frankofońskie

Istnieje wiele organizacji zajmującymi się problemami szeroko pojętej frankofonii. Oto kilka z nich:

  
Consortium des televisions francophones - stacja telewizyjna TV5, działająca na terenie Europy, Ameryki-Północnej i Afryki

CONFEMEN - konferencja ministrów edukacji odbywająca się jedynie w języku francuskim

AIPLF - międzynarodowa izba parlamentarna zajmująca się problemami języka francuskiego

 UIJPLF - międzynarodowa organizacja dziennikarzy francuskojęzycznych działająca od 1996 roku (skupia 2000 dziennikarzy z 80 krajów)

 Komitet do spraw ochrony języka francuskiego 
FIPF - międzynarodowa federacja nauczycieli języka francuskiego

AIMF - międzynarodowa organizacja prezydentów miast i osób odpowiedzialnych za rozwój miast częściowo lub zupełnie frankofońskich

 ACCT - agencja do spraw frankofonii - jedyna organizacja międzyrządowa skupiająca rządy Afryki, Ameryki, Azji, europy, Magrebu i Oceanii.